Đình làng Việt Trì được xây dựng từ thế kỷ 18, thời vua Lê Hiển Tông niên hiệu Cảnh Hưng 1740 cùng với chùa Hoa Long ở ngoài Bến Gót. Trải qua bao thế kỷ cùng với sự biến động của lịch sử chiến tranh tàn phá, nhân dân đã phải di dời Đình Việt Trì và Chùa Hoa Long đến vị trí hiện nay. Sau đó được tu sửa, xây dựng lại với tấm lòng ghi ân công đức đối với người có công khai quốc, sự đồng tâm của dân làng, con cháu gần xa đã mang tâm công đức, cùng nhau xây dựng lại Đình, tôn tạo được quần thể di tích - lịch sử văn hóa.

Đình Việt Trì được quay theo hướng Tây Nam, kiến trúc theo kiểu chữ Đinh gồm đại bái 3 gian 2 chái và hậu cung 2 gian. Tòa đại bái theo kiểu nhà 4 mái lợp ngói mũi, có 4 đầu đao cong, trên nóc đắp lưỡng long chầu nguyệt. Hậu cung đình có 2 gian được xây bệ giật cấp bài trí đồ thờ rất uy nghi.

Đình Việt Trì được xây dựng ở vị trí đẹp, nơi hợp lưu của 3 dòng sông: Sông Thao – Sông Lô – Sông Đà, là 1 trong những di tích quan trọng nhất liên quan đến thời đại Hùng Vương.

*Chùa Hoa Long thuộc địa phận khu phố Hòa Bình, phường Bến Gót, thành phố Việt Trì, một mặt nối liền với trục đường Nguyễn Tất Thành.

Chùa Hoa Long có tên chữ là “Hoa Long thiền tự”, được nghiên cứu cho rằng Chùa có từ thời Hùng Vương, vị trí sau Chùa Hoa Long là điểm “khởi nguyên” của Kinh đô Văn Lang.

Hoa Long thiền tự là ngôi chùa được xây dựng từ rất sớm, được trùng tu vào đời vua Lê Hiển Tông, niên hiệu Cảnh Hùng năm Canh Tý 1740, vị trí nơi vua Hùng dừng chân ở Hòn Gành, là thôn Việt Trì bên bờ sông Lô. Do chiến tranh, năm 1946, chùa Hoa Long bị giặc Pháp đốt sạch, đến năm 1995 được xây dựng lại trên nền móng cũ, theo kiểu chữ Đinh, gồm tiền đường 5 gian 2 dĩ và thượng điện 3 gian, quay theo hướng Đông – Bắc.

Hiện trong Chùa đang giữ được 2 hiện vật quý là quả chuông đồng và khánh đồng. Quả chuông kích thước cao 1,27m có đường kính 60cm, trên thân chuông ghi 4 chữ Hán lớn “Hoa Long thiền tự”. Khánh đồng  có kích thước rộng 1,24m, cao 1,02m đươc tạo dáng lá đề, được khắc chữ Hán cả 2 mặt ghi tên người công đức. Mặt trước khắc 4 chữ lớn “Hoa Long thiền tự”, mặt sau khắc 9 chữ Hán lớn là niên đại đúc khánh “Kỷ Mùi niên mạnh hạ dương trù hồng khánh” (nghĩa: Tháng tư Kỷ Mùi đúc khánh lớn)

Ngày 28/10/2004 Cụm di tích lịch sử Đình Việt Trì – Chùa Hoa Long  được Chủ tịch UBND Tỉnh Phú Thọ Quyết định xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp Tỉnh. Đây vừa là niềm vinh dự, tự hào, vừa là  trọng trách của nhân dân phường Bến Gót trong việc gìn giữ tôn tạo và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam./.