Thực trạng, hệ lụy của mất cân bằng giới tính khi sinh và giải pháp thúc đẩy bình đẳng giới
Cập nhật ngày: 23/03/2026 16:11
Trong những năm gần đây, tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh đang trở thành một vấn đề xã hội đáng lo ngại ở nước ta. Tỷ số giới tính khi sinh có xu hướng gia tăng theo hướng thừa nam, thiếu nữ, vượt xa mức cân bằng tự nhiên.

Thực trạng này phản ánh rõ nét những định kiến giới vẫn còn tồn tại trong đời sống, đặc biệt là tư tưởng trọng nam khinh nữ, mong muốn có con trai để nối dõi tông đường, chăm lo hương hỏa. Bên cạnh đó, sự phát triển của các kỹ thuật chẩn đoán giới tính trước sinh đã bị một số người lợi dụng để lựa chọn giới tính thai nhi, làm cho tình trạng này ngày càng trở nên nghiêm trọng hơn.

Mất cân bằng giới tính khi sinh không chỉ là vấn đề trước mắt mà còn để lại nhiều hệ lụy lâu dài đối với xã hội. Trong tương lai, khi số lượng nam giới tăng cao hơn nữ giới, sẽ dẫn đến tình trạng nhiều nam giới đến tuổi trưởng thành khó tìm được bạn đời. Điều này có thể kéo theo những hệ lụy như gia tăng tệ nạn xã hội, buôn bán phụ nữ, kết hôn ép buộc hoặc các hình thức hôn nhân không bền vững. Đồng thời, sự mất cân bằng còn ảnh hưởng đến cấu trúc dân số, làm suy giảm chất lượng nguồn nhân lực và cản trở sự phát triển bền vững của đất nước. Đặc biệt, tình trạng này còn phản ánh sự bất bình đẳng giới sâu sắc, làm giảm vai trò, vị thế của phụ nữ trong gia đình và xã hội, đi ngược lại mục tiêu xây dựng một xã hội công bằng, văn minh.

Để giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh, cần có sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Trước hết, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức của người dân về bình đẳng giới, khẳng định giá trị và vai trò của trẻ em gái, từng bước xóa bỏ tư tưởng trọng nam khinh nữ. Cùng với đó, cần tăng cường thực thi pháp luật, xử lý nghiêm các hành vi lựa chọn giới tính thai nhi, kiểm soát chặt chẽ các cơ sở y tế vi phạm quy định. Bên cạnh đó, việc nâng cao vị thế của phụ nữ thông qua tạo điều kiện học tập, việc làm, tham gia quản lý và lãnh đạo cũng là giải pháp quan trọng nhằm khẳng định vai trò của phụ nữ trong xã hội. Đồng thời, cần có các chính sách an sinh xã hội phù hợp để hỗ trợ các gia đình, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho trẻ em gái, góp phần tạo môi trường phát triển bình đẳng.

Giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh là nhiệm vụ lâu dài và cấp thiết, đòi hỏi sự chung tay của mỗi cá nhân, gia đình và toàn xã hội. Mỗi người cần thay đổi nhận thức, hành động thiết thực để xây dựng một xã hội bình đẳng, nơi mọi trẻ em, dù là trai hay gái, đều được yêu thương, tôn trọng và tạo điều kiện phát triển toàn diện. Chỉ khi thực hiện tốt bình đẳng giới, chúng ta mới có thể hướng tới một tương lai hài hòa, ổn định và phát triển bền vững./.

Ngọc Hà – Đặng Dũng