 |
|
Căn cứ tại Điều 2 Nghị quyết 199/2025/QH15: Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 là Chủ nhật, ngày 15 tháng 3 năm 2026 (so với các kỳ trước, cuộc bầu cử năm 2026 được tổ chức sớm hơn khoảng 2 tháng).
Việc thay đổi thời điểm bầu cử kéo theo rút ngắn nhiệm kỳ của Quốc hội, HĐND đương nhiệm, bảo đảm chuyển giao kịp thời và đúng theo lộ trình thể chế hoá các chủ trương mới.
Hệ thống pháp luật áp dụng: Lần đầu tiên áp dụng Luật Bầu cử sửa đổi, bổ sung (có hiệu lực từ 01/7/2025) với nhiều quy định mới thay cho Luật Bầu cử năm 2015.
Cơ quan tổ chức bầu cử: Theo Luật bầu cử mới năm 2026, cấp xã quyết định khu vực bỏ phiếu và báo cáo UBND tỉnh. Trường hợp cần thiết, UBND tỉnh điều chỉnh việc xác định khu vực bỏ phiếu.
Thành phần tổ chức bầu cử: Số lượng thành viên giảm theo hướng điều chỉnh tinh gọn, rõ trách nhiệm theo mô hình chính quyền mới sau sắp xếp.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin: Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong triển khai cuộc bầu cử được nâng cao, có Trang thông tin điện tử bầu cử, quản lý dữ liệu cử tri điện tử, công khai, minh bạch.
Hiệp thương và giới thiệu ứng cử viên: So với nhiệm kỳ 2021-2026, quy trình được điều chỉnh rõ ràng, chuẩn hoá, tăng tính minh bạch và trách nhiệm của cơ quan giới thiệu. Luật Bầu cử sửa đổi năm 2025 quy định cụ thể, chi tiết hơn về 3 vòng hiệp thương, nhất là điều kiện đưa vào danh sách giới thiệu và rút khỏi danh sách; tăng trách nhiệm của Ban Thường trực Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong việc thẩm định hồ sơ, xác minh tiêu chuẩn trước khi đưa vào danh sách.
Thời điểm triệu tập kỳ họp đầu tiên của Quốc hội và HĐND: Đối với cuộc bầu cử trước, Quốc hội và HĐND họp phiên đầu tiên trong vòng 60 -70 ngày sau bầu cử. Năm 2026, sau ngày bầu cử, Quốc hội khoá XVI sẽ được triệu tập chậm nhất sau 60 ngày để xem xét công nhận tư cách đại biểu và kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt. HĐND các cấp tổ chức kỳ họp thứ nhất trong thời hạn khoảng 45 ngày, bảo đảm kịp thời kiện toàn bộ máy chính quyền địa phương, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của nhiệm kỳ mới.
Mức độ công khai, minh bạch thông tin: Năm 2026, hình thức công khai minh bạch mạnh mẽ qua nền tảng số, công khai danh sách ứng cử, khu vực bỏ phiếu, tiến độ và kết quả ở cấp Quốc gia.
Số lượng khu vực bỏ phiếu, tổ bầu cử: Số lượng khu vực bỏ phiếu, tổ bầu cử giảm do sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025.
Công tác tuyên truyền: Công tác tuyên truyền về cuộc bầu cử được tổ chức trên các cơ quan báo chí và trên các nền tảng ứng dụng mạng xã hội để cung cấp thông tin đa dạng, tạo sức lan tỏa trong toàn hệ thống chính trị, sự đồng thuận của toàn xã hội.
Như vậy, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 chú trọng giảm thủ tục, tinh gọn tổ chức; minh bạch, công khai bằng công nghệ số; nhiều nhiệm vụ phân cấp cho cấp xã rõ ràng hơn./.